Δευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011

Μήπως ξεχάσατε να φορέσετε Μάρτη;


 
Από τη 1η ως τις 31 του Μάρτη, τα παιδιά φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον «Μάρτη» ή «Μαρτιά». Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο «Μάρτης» προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, για να μην καούν. Φτιάχνεται την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου και φοριέται είτε σαν δαχτυλίδι στα δάχτυλα, είτε στον καρπό του χεριού σαν βραχιόλι. Καμμιά φορά φοριέται ακόμα και στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού, ώστε να μην σκοντάφτει ο κατοχός του.
"Μάρτη" δεν φορούσαν μόνο οι άνθρωποι. Σε σε κάποιες περιοχές της χώρας κρεμούσαν την κλωστή όλη τη νύχτα στα κλαδιά μιας τριανταφυλλιάς για να χαρίσουν ανθοφορία, ενώ σε άλλες περιοχές την έβαζαν γύρω από τις στάμνες για να προστατέψουν το νερό από τον ήλιο και να το διατηρήσουν κρύο. Σε άλλες περιοχές το φορούσαν μέχρι να φανούν τα πρώτα χελιδόνια, οπότε και το άφηναν πάνω σε τριανταφυλλιές, ώστε να τον πάρουν τα πουλιά για να χτίσουν τη φωλιά τους. Αλλού πάλι το φορούν ως την Ανάσταση, οπότε και το δένουν στις λαμπάδες της Λαμπρής για να καεί μαζί του.
Ο «Μάρτης» ή «Μαρτιά» είναι ένα παμπάλαιο έθιμο εξαπλωμένο σε όλα τα βαλκάνια, λόγω της υιοθέτησής του από τους Βυζαντινούς, οι οποίοι και το διατήρησαν. Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια, επειδή οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων συνήθιζαν να δένουν μια κλωστή, την «Κρόκη», στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι.

«ΜΑΡΤΗΣ»
Είναι η συνήθεια να δένουν οι μητέρες στο χέρι ή στο πόδι των παιδιών τον λεγόμενο ένα κορδόνι από λευκό και κόκκινο νήμα, ώστε να τα προφυλάξουν από τις ακτίνες του μαρτιάτικου ήλιου, οι οποίες θεωρούνται πολύ επικίνδυνες. Ο ήλιος το μάρτιο συνήθως καίει και μαυρίζει τα πρόσωπα των παιδιών. Η μαυρίλα όμως σήμαινε ασχήμια, προπάντων για τα κορίτσια που η παράδοση τα ήθελε άσπρα και ροδομάγουλα: «Οπόχει κόρη ακριβή, το Μάρτη ο ήλιος μη την ιδεί». Για ν' αποτρέψουν την επίδραση του ήλιου λοιπόν, έφτιαχναν και φορούσαν τον «μάρτη», ώστε να προστατεύσει τα πρόσωπα των παιδιών από τον ήλιο και να μην καούν, δηλαδή μια λινή κλωστή, άσπρη και κόκκινη, στριμμένη.
Συνηθίζεται να φοριέται μέχρι τέλος του μήνα. Ύστερα αφού τον βγάλουν, τον κρεμούν στις τριανταφυλλιές, ώστε να γίνουν τα μάγουλά τους κόκκινα σαν τριαντάφυλλα.

Οι Δρίμες του Μάρτη
Η παράδοση θεωρεί τις Δρίμες ως ημέρες επικίνδυνες. Θεωρούνται ως δαιμονικά όντα που τριγυρίζουν τον κόσμο τις τρεις πρώτες, τις τρεις μεσαίες και τις τρεις τελευταίες μέρες του Μάρτη, για να κάνουν κακό. Πιστεύεται πως ό,τι πλύνεις αυτές τις ημέρες θα λειώσει, όσα ξύλα και να κόψεις θα σαπίσουν, αν λουστείς θα πάθεις κακό. Γι' αυτό ή αποφεύγουν ολότελα να πλύνουν τις μέρες αυτές ρούχα ή, αν πλύνουν, ρίχνουν στο νερό πέταλο, γιατί το σίδερο, όπως πιστεύεται, είναι γιατρικό και αποτρέπει τα δαιμόνια

ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ
Η κατασκευή του "Μάρτη" είναι πολύ απλή. Χρειάζονται μόνο δύο κλωστές κεντήματος, μία κόκκινη και μία άσπρη. Κάνεις από έναν κόμπο στη μία άκρη της καθεμιάς, τη στερεώνεις κάπου με μια καρφίτσα και βάζοντάς την ανάμεσα στις παλάμες σου τη στρίβεις όσο γίνεται περισσότερο. Οταν στριφτεί καλά την κομπιάζεις και απ’ την άλλη άκρη της. Επαναλαμβάνεις με τη δεύτερη κλωστή. Οταν είναι έτοιμες oι στριμμένες τις πιάνεις μαζί -κόκκινη και άσπρη- και τις τεντώνεις. Σε μια στιγμή, τις αφήνεις απ’ τη μια άκρη και μπλέκονται από μόνες τους.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Ο Μάρτης πήρε το όνομα του από το λατινικό όνομα του θεού Άρη (Mars = Άρης). Είναι ο πρώτος μήνας του ρωμαϊκού ημερολογίου και αντιστοιχεί με τον Ελαφηβολιώνα των Αρχαίων Ελλήνων.
Στο βυζάντιο γιόρταζαν την πρώτη Μαρτίου με σπουδαίες δραστηριότητες.
Ο μεγάλος λαογραφος Λουκάτος αναφέρει τα <χελιδονίσματα> που προέρχονται απο την αρχαιότητα. Την Πρώτη Μαρτίου οι μικροί έφτιαχναν ένα ομοίωμα χελιδονιού και τραγουδώντας το ανάλογο τραγούδι πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι για να μαζέψουν αυγά.
Το έθιμο του Μάρτη γιορτάζεται ίδιο και απαράλλαχτο στα Σκόπια με την ονομασία «Μάρτινκα» και στην Αλβανία ως «Βερόρε». Οι κάτοικοι των δυο γειτονικών μας χωρών φορούν βραχιόλια από κόκκινη και άσπρη κλωστή για να μην τους «πιάσει» ο ήλιος, τα οποία και βγάζουν στα τέλη του μήνα ή όταν δουν το πρώτο χελιδόνι. Άλλοι πάλι, δένουν τον «Μάρτη» σε κάποιο καρποφόρο δέντρο, ώστε να του χαρίσουν ανθοφορία, ενώ μερικοί τον τοποθετούν κάτω από μια πέτρα κι αν την επόμενη ημέρα βρουν δίπλα της ένα σκουλήκι, σημαίνει ότι η υπόλοιπη χρονιά θα είναι πολύ καλή.
Τηρώντας παραδόσεις και έθιμα αιώνων, οι Βούλγαροι, την πρώτη ημέρα του Μάρτη, φορούν στο πέτο τους στολίδια φτιαγμένα από άσπρες και κόκκινες κλωστές που αποκαλούνται «Μαρτενίτσα». Σε ορισμένες περιοχές της Βουλγαρίας, οι κάτοικοι τοποθετούν έξω από τα σπίτια τους ένα κομμάτι κόκκινου υφάσματος για να μην τους «κάψει η γιαγιά Μάρτα» (Μπάμπα Μάρτα, στα βουλγαρικά), που είναι η θηλυκή προσωποποίηση του μήνα Μάρτη. Η «Μαρτενίτσα» λειτουργεί στη συνείδηση του βουλγαρικού λαού ως φυλαχτό, το οποίο μάλιστα είθισται να προσφέρεται ως δώρο μεταξύ των μελών της οικογένειας, συνοδευόμενο από ευχές για υγεία και ευημερία.
Το ασπροκόκκινο στολίδι της 1ης του Μάρτη φέρει στα ρουμανικά την ονομασία «Μαρτιζόρ». Η κόκκινη κλωστή συμβολίζει την αγάπη για το ωραίο και η άσπρη την αγνότητα του φυτού χιονόφιλος, που ανθίζει τον Μάρτιο και είναι στενά συνδεδεμένο με αρκετά έθιμα και παραδόσεις της Ρουμανίας. Σύμφωνα με την μυθολογία, ο Θεός - Ήλιος μεταμορφώθηκε σε νεαρό άνδρα και κατέβηκε στη Γη για να πάρει μέρος σε μια γιορτή. Τον απήγαγε, όμως, ένας δράκος, με αποτέλεσμα να χαθεί και να βυθιστεί ο κόσμος στο σκοτάδι. Μια ημέρα ένας νεαρός, μαζί με τους συντρόφους του σκότωσε τον δράκο και απελευθέρωσε τον Ήλιο, φέροντας την άνοιξη. Ο νεαρός έχασε τη ζωή του και το αίμα του -λέει ο μύθος- έβαψε κόκκινο το χιόνι. Από τότε, συνηθίζεται την 1η του Μάρτη όλοι οι νεαροί να πλέκουν το «Μαρτισόρ», με κόκκινη κλωστή που συμβολίζει το αίμα του νεαρού άνδρα και την αγάπη προς τη θυσία και άσπρη που συμβολίζει την αγνότητα.

ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ
Η λαϊκή φαντασία έδωσε στο Μάρτιο ένα σωρό παρατσούκλια, όπως Ανοιξιάτης (γιατί είναι ο πρώτος μήνας της Άνοιξης), Γδάρτης, Παλουκοκάφτης Κλαψομάρτης, Πεντάγνωμος (για το ευμετάβλητο του καιρού), Βαγγελιώτης (λόγω της γιορτής του Ευαγγελισμού), Φυτευτής, και άλλα δηλωτικά της φυσιογνωμίας του, που έχουν σχέση με ιδιότητες ή πράξεις που του αποδίδονται.
Τα πιο πολλά από αυτά βρίσκονται μέσα στις παραδόσεις και τις παροιμίες που έπλασε ο λαός για να εξηγήσει τις απότομες μεταβολές του καιρού ή τις βαρυχειμωνιές που παρατηρούνται μέσα στο Μάρτη και που πάντα είναι επικίνδυνες για τη γεωργία και την κτηνοτροφία.

«Μάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκάφτης,
τα παλιά παλούκια καίει, τα καινούργια ξεριζώνει».
στην οποία και χρωστάει τα παρατσούκλια γδάρτης και παλουκοκάφτης.
Για τις μεγάλες του παγωνιές λένε: «Τον Μάρτη χιόνι βούτυρο, μα σαν παγώσει μάρμαρο».
ενώ για την αντιμετώπιση του κρύου άλλες παροιμίες συμβουλεύουν:
«Φύλλα ξύλα για το Μάρτη να μην κάψεις τα παλούκια».
«Το Μάρτη φύλα άχερα μη χάσεις το ζευγάρι».
«Τσοπάνη μου την κάπα σου το Μάρτη φύλαγε την».
«Ο Αύγουστος για τα πανιά κι ο Μάρτης για τα ξύλα».

Η ΚΑΤΕΡΓΑΡΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΤΗ
Στα πολύ παλιά χρόνια ο Μάρτης ήταν ο πρώτος μήνας του έτους. Μια κατεργαριά όμως που έκαμε σε βάρος των άλλων μηνών που ήταν τα αδέλφια του στάθηκε αιτία για να του πάρει την πρωτοκαθεδρία ο Γενάρης.
«Μια φορά κι έναν καιρό αποφασίσανε οι δώδεκα μήνες να φτιάξουνε κρασί σε ένα βαρέλι ώστε να μπορούν να πίνουν όποτε τους ερχόταν η όρεξη.
Έτσι λοιπόν είπε ο Μάρτης:
- Εγώ θα ρίξω πρώτος μούστο στο βαρέλι για να γίνει κρασί και ύστερα ρίχνετε κι εσείς.
- Καλά, ρίξε εσύ πρώτος του είπαν οι άλλοι.
Ετσι και έγινε. Έριξε πρώτα εκείνος στο βαρέλι το μούστο και ύστερα ακολούθησαν και οι άλλοι μήνες. Όταν λοιπόν ζυμώθηκε ο μούστος και έγινε το κρασί, είπε πάλι ο Μάρτης.
- Εγώ που έριξα πρώτος το μούστο, πρώτος θ' αρχίσω και να πίνω.
-Βέβαια, είπαν οι άλλοι, έτσι είναι το σωστό.
Έτσι λοιπόν τρύπησε το βαρέλι στο κάτω μέρος, και άρχισε να πίνει, ως που ήπιε όλο το κρασί και δεν άφησε ούτε στάλα. Κατόπιν ήρθε η σειρά του Απρίλη να πάει να πιεί κρασί. Πηγαίνει και το βρίσκει άδειο. Θυμώνει, το λέει στους άλλους. Τ' ακούνε εκείνοι θυμώνουνε και σκέφτωνται τι να κάνουν. Συμφωνούν όλοι λοιπόν να τον τιμωρήσει ο Γενάρης που ήταν και ο μεγαλύτερος αδελφός. Τον πιάνει λοιπόν ο Γενάρης και του τραβάει ένα ξύλο που είπε βόγγηξε. Του αφαιρεί και το πρωτείο που είχε, να αρχίζει δηλαδή το έτος κάθε Μάρτη, και έγινε να αρχίζει το έτος από το Γενάρη.
Από τότε όταν ο Μάρτης θυμάται το παιχνίδι που έκανε στα αδέλφια του και τους ήπιε όλο το κρασί, γελάει και ο καιρός ξαστερώνει. Όταν πάλι θυμάται το ξύλο που έφαγε κλαίει και βρέχει».
Η παράδοση, που με μικρές παραλλαγές τη συναντάμε και αλλού είναι αιτιολογική και σκοπεύει στην εξήγηση της ακασταστασίας του καιρού που συνήθως χαρακτηρίζει το Μάρτη.

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΜΑΡΤΗ
Το ίδιο φαινόμενο εξηγούν και άλλες παραδόσεις που αναφέρονται στη γυναίκα του Μάρτη.
Κάποτε οι μήνες αποφάσισαν να παντρευτούν. Ο καθένας βρήκε μια γυναίκα που του άρεσε και την παντρεύτηκε. Ο Μάρτης δε φρόντισε το ζήτημα μόνος του και έβαλε προξενητάδες να του βρούνε μια γυναίκα. Εκείνοι του φέρανε μια κοπέλα η οποία ήταν τυλιγμένη με ένα μαντίλι και του είπαν ότι είναι πολύ όμορφη. Ευκολόπιστος όπως ήταν, την παντρεύτηκε.
Όταν όμως έμειναν μόνοι και έβγαλε το μαντίλι της, τι να δει; Δεν υπήρχε πιο άσχημη στον κόσμο!
Από τότε κάθε φορά που τη θυμόταν άστραφτε, βροντούσε, έβρεχε, έριχνε μπόρες, έκανε παγωνιές. Μόνο όταν ξεχνιόταν μερικές φορές, ηρεμούσε, γαλήνευε κι έκανε καλό καιρό!
Στη Μεσσηνία, λόγου χάρη, λένε ότι η γυναίκα που παντρεύτηκε ο Μάρτης, από μπροστά ήταν πολύ άσχημη, ενώ από πίσω ήταν πολύ όμορφη. Όταν ο Μάρτης τη βλέπει καταπρόσωπο κλαίει και ο καιρός χαλάει, όταν όμως την κοιτάζει από τις πλάτες ευχαριστιέται και ο καιρός καλοσυνεύει.
Γι' αυτό λέγεται και η παροιμία: «Ο Μάρτης πότε κλαίει και πότε γελάει».
Σε άλλες περιοχές η παράδοση θέλει το Μάρτη νε έχει δύο γυναίκες, τη μια πολύ όμορφη και φτωχή και την άλλη πολύ άσχημη και πλούσια. Ο Μάρτης κοιμάται στη μέση και όταν γυρίζει κατά την άσχημη, κατσουφιάζει και ο καιρός χαλάει, όταν όμως γυρίζει κατά την όμορφη, χαίρεται και γελάει, και ο καιρός είναι καλός. ζεστός με ήλιο. Τις περισσότερες φορές όμως γυρίζει κατά την άσχημη επειδή αυτή είναι η πλούσια που τρέφει και την φτωχή, την όμορφη.
Έτσι άλλωστε προτιμούν το Μάρτιο και οι χωρικοί, βροχερό, επειδή η σοδειά τους θα είναι καλύτερη. Άλλωστε το βεβαιώνουν και αρκετές παροιμίες.
«Μάρτης έβρεχε, θεριστής χαιρότανε».
«Μάρτης βρέχει; Ποτέ μην πάψει».
«Κάλλιο Μάρτης στις γωνιές παρά Μάρτης στις αυλές».
«Κάλλιο Μάρτης καρβουνιάρης παρά Μάρτης λιοπυριάρης».
«Μάρτης βροχερός θεριστής κουραστικός».
«Μάρτης κλαψής θεριστής χαρούμενος».
«Μάρτης πουκαμισάς δεν σου δίνει να μασάς».
«Σαν ρίξει ο Μάρτης μια βροχή κι Απριλης αλλη μία, να δεις κουλούρες στρογγυλές και πίττες σαν αλώνι».
και η πασίγνωστη, που είναι παραλλαγή της προηγούμενης:
«Σαν ρίξει ο Μάρτης δυο νερά κι Απρίλης άλλο ένα,
χαράς σ' εκείνο το ζευγά πόχει πολλά σπαρμένα».
Η παράδοση της λιθωμένης γριάς
Τα απρόοπτα της βαρυχειμωνιάς που συνήθως επιφυλάσσουν οι τελευταίες ημέρες του Μάρτη, οι «μέρες της γριάς» όπως λέγονται, θέλει να εξηγήσει η παράδοση της «λιθωμένης γριάς».
"Ητανε μια φορά μια γριά κι είχε κάτι κατσικάκια. Ο Μάρτης τότε είχε εικοσιοχτώ ημέρες και ο Φλεβάρης τριανταμία.
Ήρθε λοιπόν εκείνη την εποχή ο Μάρτης κι επέρασε χωρίς να κάμει χειμώνα και η γριά από τη χαρά της που βγήκανε πέρα καλά τα πράματα της, ξεγελάστηκε και είπε:
«Πρίτσι Μάρτη μου, στην πομπή σου. Μπήκες, βγήκες τίποτα δε μου έκανες. Τα αρνάκια και τα κατσικάκια μου τα ξεχείμασα».
Τότε ο Μάρτης πείσμωσε κι δανείστηκε τρεις ημέρες απ' το Φλεβάρη και έριξε χιόνια πολλά.
Ήταν τόσο άσχημος ο καιρός, που η γριά και τα ζωντανά της πέτρωσαν από το κρύο.
Για αυτό που έπαθε εκείνη η γριά, τις τρεις τελευταίες ημέρες του Μάρτη τις λένε ημέρες των γριών.
Σε κάποια χωριά ονοματίζουνε κάθε μία από αυτές τις ημέρες με το όνομα μίας από τις πιο ηλικιωμένες γριές του χωριού. Αν τύχει καλή ημέρα θεωρούν πως η γριά είναι καλή, ενώ αν τύχει κακοκαιρία λένε πως έγινε από την κακία της γριάς.
Από τότε λένε ότι έχει ο Μάρτης τριανταμία ημέρες και ο Φλεβάρης εικοσιοχτώ. Για αυτό άλλωστε το λένε κουτσό και κουτσοφλέβαρο.

Γιάννης Σμαραγδής~Ο Βαρβάκης, το χαβιάρι, η Sony και ο Λαζόπουλος

Ο Γιάννης Σμαραγδής με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας σε παλαιότερη φωτογραφία
 
 
 
 
 
 
 
Υπό την ομπρέλα της Sony Pictures θα γυριστεί η ήδη πολυσυζητημένη επόμενη ταινία του Γιάννη Σμαραγδή «Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι» η οποία θα πραγματεύεται την θυελλώδη ζωή του Ιωάννη Βαρβάκη. Οπως έγινε γνωστό το φιλμ θα ακολουθήσει τον πειρατή από την γεννέτειρά του, τα  Ψαρά ως τον θάνατό του. Ο Βαρβάκης έγινε ζάμπλουτος ως έμπορος χαβιαριού στην Ρωσία και δεν σταμάτησε ποτέ να αγωνίζεται για την απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Τούρκους χαρίζοντας, τελικά, όλα τα υπάρχοντά του στο όνομα της αγάπης.

Η συνεργασία της Sony με τον Γιάννη Σμαραγδή ανακοινώθηκε επισήμως χθες το απόγευμα στο ξενοδοχείο King George από τον σκηνοθέτη και τους συνεργάτες του. «Είδα τον Γιάννη Σμαραγδή και κατάλαβα το πάθος του για την ταινία» είπε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Sony Pictures Ματ Μπράουν δηλώνοντας σίγουρος για την δημιουργία μιας ταινίας που θα προβάλλει το ελληνικό πνεύμα."Το μεγάλο πρόσωπα με τα μεγάλα βάσανα δίνουν δύναμη στους μικρότερους να υπάρχουν_ απαλύνουν τον πόνο τους" είπε ο Γιάννης Σμαραγδής μιλώντας για την προσέγγιση του Βαρβάκη ως "αγίου" όπως τον αποκάλεσε.

Τα γυρίσματα της ταινίας "Ο θεός αγαπάει το χαβιάρι" θα αρχίσουν τον Σεπτέμβριο του 2011 και ένα μεγάλο μέρος τους θα γίνει σε ρωσικά εδάφη. Η Ρωσία άλλωστε είναι συμπαραγωγός χώρα. "Το γεγονός ότι στην συγγραφή του σεναρίου έχει συνεργαστεί και ρώσος ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίου συμμετέχουμε στην παραγωγή" είπε χαρακτηριστικά ο Ρώσος παραγωγός Φεοντόρ Ποπόφ.

Παρόν στην συνένετυξη τύπου ήταν και ο  Λάκης Λαζόπουλος, ο μόνος ,προς το παρόν ηθοποιός της ταινίας (ο σκηνοθέτης δεν πρέβη σε λεπτομέρειες για το καστ). Στενός φίλος του Σμαραγδή ο Λαζόπουλος είχε παίξει βασικό ρόλο και στην αμέσως προηγούμενη ταινία του σκηνοθέτη, τον "Ελ Γκρέκο". "Ως τώρα μόνον την Βαρβάκειο αγορά και την Βαρβάκειο σχολή  γνώριζα" είπε ο ηθοποιός. "Εμείς οι Ελληνες έχουμε συνηθίσει να περπατάμε στα ταβάνια, γιατί ενώ έχουμε σημαντικά πρόσωπα να προβάλλουμε και σημαντικές ιστορίες να πούμε, τα τελευταία χρόνια είναι σαν να μην μας ξέρουμε. Δεν ξέροπυμε ότι υπήρξαμε".

Το φιλμ προβλέπεται να διανεμηθεί στην Ελλάδα το φθινόπωροτ του 2012 σε διανομή Feelgood Entertainment.


Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=386605&dt=25/02/2011#ixzz1FEzattNU

Σάββατο, 26 Φεβρουαρίου 2011

Απόκριες….έθιμα και προλήψεις

Οι τελευταίες ημέρες της Αποκριάς θα βρουν τους περισσότερους από εμάς να γιορτάζουμε σε κάποιο από τα Καρναβάλια της Ελλάδας ή και του εξωτερικού.
Ποιες είναι οι ρίζες όμως αυτής της γιορτής και ποια τα έθιμα της;
Η αποκριά, έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα, καθώς μεταμφιέσεις εμφανίζονται γύρω στο 2000 π.Χ. στην Ασία, και συγκεκριμένα στη Μεσοποταμία και τη Βαβυλώνα. "Η δούλα ντύνεται κυρά και ο υπηρέτης αφέντης".
Στον Ελλαδικό χώρο εξαπλώνεται η Διονυσιακή λατρεία από την Αρχαϊκή εποχή και μετά, με διάφορες γιορτές όπως τα Βάκχεια, Κώμοι, Λήναια, Ανθεστήρια.
Κάποια στοιχεία τους, τα συναντούμε και σήμερα όπως οι μεταμφιέσεις, οι χοροί, η οινοποσία, και η ευθυμία που γενικευόταν και έφτανε σε επίπεδα παροξυσμού.
Αργότερα, κατά τούς Ρωμαϊκούς χρόνους οργανώνονταν γιορτές προς τιμή του Βάκχου, του Κρόνου, τα Λουπερκάλια και τα Σατουρνάλια.
Πρόκειται για συνδυασμό της λατρείας Θεών και της ανάγκης για ψυχαγωγία μέχρι ακολασίας.
Στη Βυζαντινή εποχή εμφανίζονται οι καλένδες με γιορτές και μεταμφιέσεις, που φτάνουν μέχρι και τον "γυναικισμό των στρατιωτών".
Στη Νεώτερη Ελλάδα, κυριαρχούν οι μεταμφιέσεις και η προσωπιδογραφία, κυρίως στη Βόρειο Ελλάδα. "Αι Απόκρεω πανηγυρίζονται πανδήμως και μεγαλοπρεπώς" και συνδέονται άμεσα με τις Βυζαντινές Καλένδες.
Οι εορτασμοί αυτοί, πέρασαν από πολιτισμό σε πολιτισμό δεχόμενοι επιρροές από διάφορες κουλτούρες.
Κύρια στοιχεία της Αποκριάς, είναι το κέφι, η ευτυχία, οι αστεϊσμοί και προπαντός οι μεταμφιέσεις. Στοιχεία που της δίνουν έναν εντελώς ιδιαίτερο τόνο και τη διαφοροποιούν ουσιαστικά από τις άλλες μέρες του χρόνου.
Ο παραδοσιακός εορτασμός της Αποκριάς κορυφώνεται την τελευταία Κυριακή, την Κυριακή της Τυρινής, που λέγεται και Τρανή Αποκριά.
«Τσι Μεγάλες Αποκρές κουζουλαίνονται (τρελαίνονται, ξεφαντώνουν) και οι γρες», λέγουν επιγραμματικά στην Κρήτη.
Οι συνεστιάσεις που γίνονται και άλλες μέρες μεταξύ συγγενών και φίλων, στο δείπνο της βραδιάς αυτής, παίρνουν εντονότερο χαρακτήρα. Τα τραγούδια που λέγονται είναι χαρακτηριστικά των αισθημάτων που επικρατούν.
Όπως λένε στην Κίμωλο: «Τούτες οι μέρες το 'χουνε, τούτες οι βδομάδες, οπού 'χει φίλους κράζει τους, οπού 'χει εχθρούς καλεί τους, οπού 'χει στην ξενιτιά στέλνει και φέρνει τους του».

Έθιμα και προλήψεις
Η τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, δηλαδή η Κυριακή της Τυροφάγου, είναι συνδεδεμένη και με διάφορες προλήψεις όπως ότι κατά τη διάρκειά της δεν πρέπει κανείς να λούζει τα μαλλιά του, γιατί θα ασπρίσουν ή ότι δεν πρέπει κανείς να παντρεύεται γιατί το ζευγάρι δεν θα περάσει καλά.
Ιδιαίτερη θέση στην αποκριάτικη περίοδο έχει η Πέμπτη της Κρεατινής εβδομάδας, η λεγόμενη Τσικνοπέμπτη, γιατί την ημέρα αυτή όλα τα σπίτια ψήνουν κρέας ενώ παλιότερα έλιωναν το λίπος από τα χοιρινά και η τσίκνα ήταν διάχυτη παντού.

Την «Κυριακή της Απόκρεω» στο νομό Πέλλας, οι νοικοκυρές έσφαζαν έναν πετεινό, τον οποίο μαγείρευαν με ρύζι και έπειτα έτρωγε όλη η οικογένεια.
Την ίδια ημέρα έφτιαχναν πίτα μόνο με φύλλα. Έπειτα άρχιζε η νηστεία «από κρέας». Κρέας έτρωγαν ξανά την ημέρα του Πάσχα.
Η εβδομάδα μετά την Κυριακή της Αποκριάς μέχρι την «Κυριακή της Τυροφάγου» λεγόταν «άσπρη εβδομάδα», γιατί υπήρχε η συνήθεια να τρώνε γαλακτοκομικά
προϊόντα και αυγά.
Οι γυναίκες δεν λούζονταν τη βδομάδα αυτή, για να μην ασπρίσουν τα μαλλιά τους, όπως χαρακτηριστικά έλεγαν.
Την Κυριακή της Τυροφάγου έβγαζαν όργανα στην πλατεία του χωριού και ο κόσμος χόρευε και διασκέδαζε. Πολλοί μασκαρεμένοι γύριζαν από σπίτι σε σπίτι, όπου οι νοικοκυρές τους έδιναν κάποιο συμβολικό ποσό. Τα παλιά χρόνια οι στολές τους δεν ήταν αγοραστές και βασίζονταν στη φαντασία όσων τις φορούσαν και τις έραβαν και αποτελούνταν από παλιά κομμένα ρούχα.
Το βράδυ της Κυριακής της Τυρινής γίνονταν και το έθιμο της «συγχώρεσης». Οι κάτοικοι των χωριών επισκέπτονταν τους γονείς τους, τα πεθερικά τους, τους παππούδες, τους κουμπάρους τους και αφού τους φιλούσαν το χέρι, ζητούσαν «συγχώρεση». Στα παιδιά που πήγαιναν επίσκεψη οι συγγενείς έδιναν λεφτά.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το έθιμο του «βρασμένου αυγού», που γίνονταν την ημέρα αυτή όχι μόνο στα χωριά της Αλμωπίας αλλά και σε πολλά μέρη της Ελλάδας.
Η γιαγιά κάθε οικογένειας μάζευε γύρω της τα εγγόνια, ξεφλούδιζε έπειτα ένα βρασμένο αυγό και το έδενε με μια κλωστή στην άκρη ενός πλάστη.
Στη συνέχεια το ακουμπούσε διαδοχικά στα στόματα των εγγονιών, τα οποία είχαν τα χέρια τους πίσω στην πλάτη. Όποιο εγγόνι κατόρθωνε να πιάσει με το στόμα του το αυγό, εκείνο το έτρωγε.
Σκοπός του εθίμου αυτού ήταν να «κλείσουν τα στόματα» για τη Σαρακοστή τα οποία ξανάνοιγαν τη Λαμπρή. Στο ίδιο παιδί η γιαγιά έδινε χαλβά ή λεφτά για να αγοράσει καραμέλες. Έτσι άρχιζε η Σαρακοστή.
Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της Αποκριάς αποτελούν βέβαια οι μεταμφιέσεις, που συνεχίζονται σε μεγάλο βαθμό ως σήμερα.
Στο Σοχό
οι μεταμφιέσεις, στα Καρναβάλια, είναι ντυμένοι με τομάρια από μαύρους τράγους και ζωσμένοι μεγάλα κουδούνια.
Στη Νάουσα πρωταγωνιστούν οι Μπούλες, άντρες ντυμένοι γυναικεία, και οι Γενίτσαροι, με φουστανέλες και ιδιόμορφη μάσκα, που γυρίζουν παρέες παρέες τους δρόμους και τις πλατείες χορεύοντας με ειδικό τυπικό τρόπο.
Στη Σκύρο, το γραφικό αιγαιοπελαγίτικο νησί με τόσο αξιόλογο και ιδιότυπο λαϊκό πολιτισμό, παίρνει επίσης τη δική του μορφή.
Οι μεταμφιεσμένοι, οι Γέροι, με ζωόμορφη όψη και ζωσμένοι πολλά κουδούνια και οι Κορέλες, άντρες ντυμένοι γυναικεία, γυρίζουν δρόμους και σπίτια σηκώνοντας το νησί με χαρούμενες φωνές, ορχηστρικές κινήσεις, τραγούδια, χορούς και προπαντός με τους δυνατούς και αρμονικούς χτύπους των κουδουνιών.

Πηγή: pathfinder.gr

Τετάρτη, 23 Φεβρουαρίου 2011

Αποκριές και Καρναβάλι

Το παραδοσιακό ελληνικό καρναβάλι αναβιώνει κάθε χρόνο σε κάθε γωνιά της χώρας με φαντασία, χιούμορ και έθιμα του παρελθόντος
Η λέξη καρναβάλι προέρχεται από τις Λατινικές λέξεις «carne» =κρέας και «vale» =έχε γεια ή απέχω। Άλλη εκδοχή είναι να προέρχεται από τις λέξεις «carne» και «levare» (=αίρω, σηκώνω). Άρα καρναβάλι σημαίνει αποχή από το κρέας.
Οι Αποκριές διαρκούν τρεις εβδομάδες και ονομάζεται τριώδιο।
Ξεκινούν την πρώτη Κυριακή, που αναφέρεται στο Ευαγγέλιο του "Τελώνη και Φαρισαίου". Την δεύτερη Κυριακή , στο Ευαγγέλιο του ¨"Ασώτου Υιού". Η τρίτη είναι της "Απόκρεω" και η τελευταία Κυριακή της αποκριάς, κατά την οποία οι εορτασμοί και οι εκδηλώσεις φτάνουν στο απόγειο τους.
Έθιμο η ελληνική αποκριά που έχει τις ρίζες της στην αρχαία Ελλάδα, συνδέεται με την Ελληνική μυθολογία την λατρεία του Διονύσου, θεού του κρασιού και των εορτασμών.
Πλήθος απο μεταμφιέσεις ανθρώπων σε σατύρους φορώντας μάσκες ξεχύνονταν στους δρόμους, σε γειτονιές σε πλατείες, αστειεύονταν και συμπεριφέρονταν «προκλητικά» με σκοπό ερωτικές σκέψεις ή επίκαιρες καταστάσεις της εποχής να τις διακωμωδήσουν κρύβοντας την αληθινή τους ταυτότητα πίσω από τις μάσκες. Οι παγανιστικές εορτές σταμάτησαν όταν οι άνθρωποι έπαψαν να λατρεύουν τους θεούς του Ολύμπου όμως, το έθιμο παρέμεινε επειδή ήταν βαθιά ριζωμένο στη συνείδηση του λαού μέχρι και τις ημέρες μας προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις των καιρών μας.
Ο εορτασμός της αποκριάς διαμορφώθηκε για ψυχαγωγικούς λόγους. Στην ύπαιθρο και στη περιφέρεια διατηρεί ακόμα τον παραδοσιακό χαρακτήρα του, συσπειρώνοντας φιλικούς και συγγενικούς δεσμούς των κατοίκων. Οι αποκριές είναι περίοδος ευθυμίας και διασκέδασης αφήνοντας τις έννοιες και τα προβλήματα κατά μέρος, πριν μπουν οι Χριστιανοί στη νηστεία της Μεγάλης Σαρακοστής.
Τα μεγαλύτερα κέντρα ξεφαντώματος είναι στη Πάτρα το Πατρινό καρναβάλι, στη Θήβα με τον περίφημο «Βλάχικο Γάμο», στη Ξάνθη με το Ξανθιώτικο καρναβάλι, στη Κοζάνη όπου κυριαρχεί το έθιμο του φανού, στη Δράμα στις Κυκλάδες και πολλά άλλα।
Μια γιορτή λοιπόν με έντονους και ξέφρενους ρυθμούς χορού, τραγουδιών, μασκαρέματος με φορεσιές, πολύχρωμες μάσκες, δίνει την δυνατότητα ,έστω και εφήμερα, να κάνουν όσοι θέλουν την υπέρβαση τους। Με μια χαρούμενη πειραχτική διάθεση, θέλοντας να ξεφύγουν από τα προβλήματα της καθημερινότητας και της ρουτίνας ενώνονται όλοι σε μεγάλη συντροφιά γλεντούν, παίζουν και διασκεδάζουν μέχρι πρωίας



Καλές Αποκριές

Τρίτη, 22 Φεβρουαρίου 2011

Παγκόσμια Ημέρα Σπανίων Παθήσεων

“Σπάνιοι αλλά Ίσοι”
28 Φεβρουαρίου 2011




Παγκόσμια Ημέρα Σπάνιων ΠαθήσεωνΗ Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (ΠΕΣΠΑ) ανακοινώνει την Παγκόσμια Ημέρα Σπανίων Παθήσεων την 28η Φεβρουαρίου 2011, η οποία τελεί υπό την Αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κύριου Καρόλου Παπούλια.
Βασικός σκοπός της Παγκόσμιας Ημέρας Σπανίων Παθήσεων είναι να δοθεί έμφαση για ενημέρωση στο ευρύ κοινό σχετικά με τις Σπάνιες Παθήσεις και τις επιπτώσεις τους στην ζωή των ασθενών, αλλά και η προβολή της σοβαρότητάς τους σαν προτεραιότητα στα θέματα υγείας.
Το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Σπανίων Παθήσεων για το 2011 είναι: «Σπάνιοι αλλά Ίσοι»  και δίνεται η ευκαιρία να υποδηλωθούν οι μεγάλες διαφορές που υπάρχουν στην αντιμετώπιση των ατόμων με Σπάνιες Παθήσεις ως προς την πρόσβαση στην φροντίδα υγείας και στις κοινωνικές υπηρεσίες.
Οργανώνεται σε κάθε χώρα από τις Εθνικές Ενώσεις Σπανίων Παθήσεων, που είναι μέλη του EURORDIS (Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σπανίων Παθήσεων), με στόχο η Ημέρα αυτή να βοηθήσει στην πληροφόρηση για την απειλή ή την εξασθένηση της ζωής από τις Σπάνιες Παθήσεις καθώς και τις ανάγκες των ασθενών που υποφέρουν από αυτές.
«Τα υπάρχοντα κενά υγείας μεταξύ και εντός των χωρών σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν αυξηθεί ακόμη περισσότερο για τα άτομα με Σπάνιες Παθήσεις. Είναι δική μας ευθύνη η προώθηση όλων των ασθενών στην ίση πρόσβαση και στην καλύτερη φροντίδα ανεξάρτητα από την πάθηση τους και τον τόπο διαμονής τους», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής του EURORDIS, Yann Le Cam.
Οι Σπάνιες Παθήσεις είναι χρόνιες, εξελικτικές, εκφυλιστικές και συχνά θανατηφόρες με υψηλά επίπεδα πόνου. Σήμερα δεν υπάρχει θεραπεία για 6,000 - 8,000 Σπάνιες Παθήσεις εκ των οποίων το 75% προσβάλλουν παιδιά.
Στη χώρα μας υπάρχουν περίπου 1.000.000 άτομα που ζουν με Σπάνιες Παθήσεις χωρίς την απαιτούμενη θεσμοθετημένη υποστήριξη και υποδομή. Έρευνα, επιστημονική γνώση, θεραπευτική αντιμετώπιση, κοινωνική και ασφαλιστική κάλυψη είναι ελλιπείς και άρα απολύτως αναγκαίες.

Παγκόσμια Ημέρα Σπάνιων Παθήσεων - Έκθεση ζωγραφικής Κατερίνα ΛάμπρουΜε αφορμή την ημέρα αυτή θα πραγματοποιηθεί:
  • Ομιλία του Καθηγητή Πρόληψης Καρκίνου και Καθηγητή Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Harvard, Ακαδημαϊκoύ κυρίου Δημητρίου Τριχόπουλου στην Αίθουσα της Βουλής, την Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου 2011 και ώρα 19:00.
  • Αναδρομική Έκθεση Ζωγραφικής της Κατερίνας Λάμπρου, στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, στην αίθουσα Κόντογλου,  ( Εγκαίνια : 21 Φεβρουαρίου 2011 ώρα 19:00 Διάρκεια Έκθεσης έως 28 Φεβρουαρίου 2011). Στα εγκαίνια της Έκθεσης θα συμμετέχει ο Παντελής Θαλασσινός στο αμφιθέατρο Αντώνης Τρίτσης . Τα έσοδα από την έκθεση θα διατεθούν στην Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων και την Ελληνική Εταιρεία Οζώδους Σκληρύνσεως.
    Πρόσκληση έκθεσης (σε pdf) - Αφίσσα έκθεσης (σε pdf)

πηγή : http://www.pespa.gr/gr/announcements_gr.htm , http://www.pespa.gr/gr/catalog_gr.htm


 

Δευτέρα, 21 Φεβρουαρίου 2011

"Τέρας του Λοχ Νες" σε λίμνη της Αγγλίας

 

 

Κάνε στην άκρη τέρας του Λοχ Νες! Τώρα ήρθε η αγγλική έκδοση του περιβόητου μυστηριώδους “πλάσματος” -  που ονομάστηκε "Bow-nessie" από τους ντόπιους  -  για να κλέψει τα φώτα της δημοσιότητας.

Πρόσφατη φωτογραφία που ισχυρίζεται ότι τράβηξε με το κινητό του τηλέφωνο ένας άντρας που έκανε καγιάκ στη λίμνη Γουίντερμιρ, εξαπλώθηκε μέσα σε λίγες μόνο ώρες σε όλο το διαδίκτυο, καθώς δείχνει κάτι πολύ περίεργο.
Σύμφωνα με την εφημερίδα The Telegraph, η φωτογραφία - στην οποία φαίνονται πολλαπλά καμπυλωτά σχήματα που υψώνονται πάνω από την επιφάνεια της λίμνης - λέγεται ότι είναι η καλύτερη απόδειξη μέχρι στιγμής για την ύπαρξη της Bow-nessie, και θυμίζει έντονα παρόμοιες φωτογραφίες που, σύμφωνα με ορισμένους, απεικονίζουν το τέρας του Λοχ Νες.
Πληροφορίες λένε ότι η φωτογραφία τραβήχτηκε από τον Τομ Πικλς, 24 ετών. «Κάθε καμπύλη έκανε κυματιστές κινήσεις και κολυμπούσε πολύ γρήγορα», δήλωσε ο Πικλς για το  μυστηριώδες “πλάσμα”. «Το δέρμα του έμοιαζε με αυτό μιας φώκιας, αλλά το σχήμα του ήταν εντελώς αφύσικο. Δεν έμοιαζε με κανένα ζώο που έχω δει ποτέ μου στο παρελθόν», προσέθεσε.
Όπως είναι φυσικό, η επίμαχη φωτογραφία έχει προκαλέσει ήδη πολλές αντιπαραθέσεις, καθώς η μη καθαρότητα της εικόνας, καθιστά σχετικά αδύνατη την επιβεβαίωση οποιουδήποτε από τα περιεχόμενά της.
 directNEWS.gr

Διατροφή και ιώσεις

 
 
Διατροφή και ιώσεις




Κατά την περίοδο των ιώσεων το σώμα μας βρίσκεται σε αναβολική κατάσταση, δηλαδή όχι μόνο θέλει να προασπίσει τους υπάρχοντες ιστούς του, αλλά επιπρόσθετα να τους ενδυναμώσει. Από την άλλη, η εφαρμογή μιας υποθερμιδικής δίαιτας είναι μια καταβολική κατάσταση, κατάσταση δηλαδή κατά την οποία το σώμα μας μειώνει τους ιστούς του. Γίνεται αντιληπτό λοιπόν ότι η συνέχιση μιας δίαιταςαδυνατίσματος κατά την περίοδο προσβολής μας από κάποιον ιό θα επιμηκύνει το χρόνο ίασης, κάτι που είναι σίγουρα επιβαρυντικό για την υγεία μας.
Όμως σημαίνει αυτό ότι μπορούμε να τρώμε ανεξέλεγκτα μεγάλες ποσότητες της τροφής που προτιμάμε με άλλοθι την ίωση?  Στο προφανές όχι της απάντησης θα προσθέσουμε και μία άλλη σημαντική παράμετρο: στις ιώσεις η όρεξη μας μειώνεται. Αυτό αποτελεί μία φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού μας και σχετίζεται με την επιλεκτική πρόσληψη τροφής. Δοκιμάστε να φάτε την αγαπημένη σας πίτσα όταν είστε στο κρεβάτι με 39 πυρετό. Το σώμα μας επικεντρώνει την προσπάθεια του στο να εξουδετερώσει τον ιό και δεν ξοδεύει άσκοπα την ενέργεια του στο μεταβολισμό συστατικών που δεν του χρησιμεύουν (όπως για παράδειγμα τα λιπαρά της πίτσας). Προτιμά εύπεπτες τροφές, πλούσιες σε συστατικά που τονώνουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα όπως η βιταμίνη C, ο ψευδάργυρος, η βιταμίνη Α και η πρόδρομος μορφή της, η β-καροτίνη, το σελήνιο και πλήθος άλλων θρεπτικών και μη θρεπτικών συστατικών με αντιοξειδωτική δράση. Η μορφή των ζωμών (σούπες) και των χυμών αποτελούν τη μορφή που το σώμα μας δέχεται ευκολότερα τόσο από την πλευρά της ευκολότερης πέψης όσο και λόγω της καλύτερης θερμορύθμισης στην οποία οι τροφές αυτές συνεισφέρουν.
Συνεπώς, αν ακολουθήσουμε  τις ανάγκες του οργανισμού μας, οι τροφές που θα καταναλώσουμε κατά τη διάρκεια μιας ίωσης είναι ολιγοθερμιδικές και μάλλον συντείνουν στην επιπρόσθετη απώλεια βάρους παρά το αντίθετο. Μπορεί το πρόγραμμα που μας έδωσε ο διαιτολόγος μας να μην μπορούμε να το τηρήσουμε με την ακρίβεια που θα θέλαμε, ωστόσο, θερμιδικά μιλώντας, εξακολουθούμε να είμαστε σε ρυθμούς απώλειας βάρους.
Το σημαντικότερο σημείο όμως είναι εκείνο κατά το οποίο το σώμα μας αρχίζει να αναρρώνει και η όρεξη σταδιακά επανέρχεται. Με το πρόσχημα της αδυναμίας οι “γονείς/ γιατροί” φορτώνουν το παιδί τους με τις αγαπημένες τους τροφές και παράλληλα με θερμίδες που το σώμα μας δεν μπορεί να κάψει και αποθηκεύει στο λιπώδη του ιστό. Αυτή η συνήθεια της υπερκατανάλωσης ιδιαιτέρως θερμιδογόνων γευμάτων στις μέρες της ανάρρωσης που μας συνοδεύει από την παιδική μας ηλικία, αποτελεί τον κύριο λόγο που δίαιτες αδυνατίσματος διακόπτονται. Φυσικά και το σώμα μας χρειάζεται περισσότερη ενέργεια στη φάση της ανάρρωσης προερχόμενη από  τροφές όπως άπαχα γαλακτοκομικά προϊόντα και κρέατα, ξηρούς καρπούς, όσπρια και δημητριακά. Σοκολάτες, σουβλάκια και γλυκά σε μεγάλες ποσότητες απλά εξυπηρετούν τη γεύση μας, το αίσθημα της στέρησης και σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελούν ένα είδος επιβράβευσης για την δύσκολη κατάσταση που ξεπεράσαμε.
Πηγή: nutrimed.gr
Παπαλαζάρου Αναστάσιος MSc
Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Τετάρτη, 16 Φεβρουαρίου 2011

Περιηγηθείτε στα μουσεία του κόσμου και κάνετε τη συλλογή σας




Googleartproject.com: Περιηγηθείτε στα μουσεία του κόσμου και κάνετε τη συλλογή σας

 
Τα αποκαλυπτήρια του Art Project, μίας μοναδικής συνεργασίας με ορισμένα από τα πλέον φημισμένα μουσεία τέχνης του κόσμου με σκοπό να δώσει τη δυνατότητα στον κόσμο να ανακαλύψει και να δει περισσότερα από χίλια έργα τέχνης στο διαδίκτυο με εξαιρετική λεπτομέρεια, έκανε σήμερα η Google.
H συνεργασία αυτή ολοκληρώθηκε μετά από 18 μήνες και αφορά σε 17 μουσεία τέχνης. Το αποτέλεσμα της δε μπορεί κάποιος να εξερευνήσει στο www.googleartproject.com. το οποίο και περιλαμβάνει ορισμένες από τις εξαιρετικά υψηλής ανάλυσης φωτογραφίες διασήμων έργων τέχνης, καθώς και την αντιπαραβολή περισσότερων από χιλίων άλλων εικόνων σε ένα σημείο. Επιπλέον, η εφαρμογή περιλαμβάνει τη δυνατότητα πανοραμικής περιήγησης σε συγκεκριμένες γκαλερί χρησιμοποιώντας την τεχνολογία Street View εσωτερικού χώρου.

Με αυτό το μοναδικό πρόγραμμα, ο καθένας, οπουδήποτε και αν βρίσκεται, θα έχει τη δυνατότητα να μάθει για την ιστορία αλλά και τους καλλιτέχνες οι οποίοι βρίσκονται πίσω από ένα τεράστιο αριθμό έργων τέχνης με το κλικ ενός ποντικιού.

Κάθε ένα από τα μουσεία, όπως επισημαίνει σε ανακοίνωσή της η Google,  έχουν συνεργαστεί εκτενώς μαζί της, παρέχοντας εμπειρογνωμοσύνη και καθοδήγηση σε κάθε βήμα του έργου, από την επιλογή των συλλογών που θα παρουσιαστούν έως την παροχή συμβουλών για την καλύτερη γωνία λήψης των φωτογραφιών αλλά και το είδος της πληροφορίας που θα συνοδεύει το έργο τέχνης.

Το εύρος των έργων τέχνης που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα της Google είναι τεράστιο και περιλαμβάνει έργα από τη Γέννηση της Αφροδίτης του Botticelli έως και το No Woman, No Cry του Chris Ofili, τα μεταϊμπρεσιονιστικά έργα βυζαντινής εικονογραφίας του Cezanne, τις οροφές των Βερσαλλιών, ναούς της αρχαίας Αιγύπτου, τη συλλογή Whistlers αλλά και έργα του Rembrandt ανά την υφήλιο. Συνολικά, έχουν συμπεριληφθεί 486 καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο.


Βασικά χαρακτηριστικά:
Εξερεύνηση των μουσείων με την τεχνολογία Street View: χρησιμοποιώντας το χαρακτηριστικό αυτό, οι επισκέπτες μπορούν να κινούνται μέσα στην γκαλερί εικονικά στο www.googleartproject.com, επιλέγοντας έργα τέχνης που τους ενδιαφέρουν και κάνοντας κλικ για να ανακαλύψουν περισσότερα ή απολαμβάνοντας τις εικόνες υψηλής ανάλυσης όταν αυτές είναι διαθέσιμες.

Το πλαίσιο πληροφοριών επιτρέπει στους ανθρώπους να διαβάζουν περισσότερα για ένα έργο τέχνης, να βρουν και άλλα έργα του ίδιου καλλιτέχνη αλλά και να δουν σχετικά video στο YouTube.

Ένα ειδικά σχεδιασμένο όχημα του Street View τράβηξε φωτογραφίες 360 μοιρών του εσωτερικού επιλεγμένων γκαλερί, οι οποίες στη συνέχεια ενώθηκαν, επιτρέποντας την αρμονική περιήγηση σε περισσότερα από 385 δωμάτια μέσα στα μουσεία. Το εσωτερικό των γκαλερί μπορεί επίσης να εξερευνηθεί από το Street View in Google Maps.

Χαρακτηριστικό ιδιαίτερα υψηλής ανάλυσης στα έργα τέχνης: κάθε ένα από τα 17 μουσεία, επέλεξαν από ένα έργο για να φωτογραφηθεί σε εξαιρετική λεπτομέρεια με τη χρήση τεχνολογίας φωτογραφίας super high resolution ή «gigapixel». Κάθε τέτοια εικόνα περιέχει περίπου 7 δισ. pixels, επιτρέποντας στον θεατή να μελετήσει τις λεπτομέρειες της πινελιάς αλλά και την πατίνα πέρα από τις δυνατότητες του γυμνού οφθαλμού.

Λεπτομέρειες που είναι δύσκολο να δει κανείς όπως το μικροσκοπικό χαρτί με τους λατινικού στίχους στο έργο του Hans Holbein του Νεότερου The Merchant Georg Gisze.ή οι άνθρωποι πίσω από το δέντρο στο έργο του Ivanov The Apparition of Christ to the People.

Επιπλέον, τα μουσεία παρείχαν φωτογραφίες για μία συλλογή η οποία περιλαμβάνει περισσότερα από 1.000 έργα τέχνης. Η ανάλυση αυτών των εικόνων, σε συνδυασμό με ένα ειδικά κατασκευασμένο zoom viewer, επιτρέπει στους λάτρεις των έργων τέχνης να ανακαλύψουν μικροσκοπικές πτυχές των έργων τις οποίες μπορεί να μην είχαν ποτέ δει από κοντά, όπως τους ανθρώπους στον ποταμό στο έργο του El Greco View of Toledo ή τις μεμονωμένες κουκίδες στο Grandcamp, Evening του Seurat.

Δημιουργείστε τη δική σας συλλογή: η λειτουργία «Create your own collection» επιτρέπει στους χρήστες να σώσουν συγκεκριμένες οπτικές οποιουδήποτε από τα 1000 έργα τέχνης και να χτίσουν τη δική τους προσωποπική συλλογή. Σχόλια μπορούν να προστεθούν σε κάθε πίνακα και όλη τη συλλογή μπορούν να τη μοιραστούν με τους φίλους και την οικογένειά τους. Είναι ένα ιδανικό εργαλείο για μαθητές ή ομάδες που δουλέψουν σε ομαδικές εργασίες ή συλλογές.

Ο Nelson Mattos, VP Engineering της Google δήλωσε σχετικά με το νέο πρόγραμμα: «τα τελευταία 20 χρόνια ο κόσμος της τέχνης έχει μετατραπεί και εκδημοκρατιστεί. Είμαστε ενθουσιασμένοι που είχαμε τη δυνατότητα να συνεργαστούμε με κορυφαία μουσεία σε πολλές χώρες, προσφέροντάς τους υπηρεσίες τεχνολογίας αιχμής. Ελπίζουμε ότι αυτό θα αποτελέσει έμπνευση για ακόμη περισσότερους ανθρώπους να μπουν και να εξερευνήσουν την τέχνη σε νέα επίπεδα λεπτομέρειας».

Ο Amit Sood, Head του συγκεκριμένου έργου της Google δήλωσε: «Αυτή η πρωτοβουλία ξεκίνησε από μία ομάδα Googlers με πάθος για να κάνουν την τέχνη προσβάσιμη στο διαδίκτυο. Μαζί με τους συνεργάτες μας στα μουσεία ανά τον κόσμο έχουμε δημιουργήσει κάτι το οποίο ελπίζουμε να είναι ένα συναρπαστικό εργαλείο στα χέρια όσων αγαπούν την τέχνη, μαθητών αλλά και όσων επισκέπτονται μουσεία έστω και περιστασιακά, εμπνέοντάς τους να επισκεφτούν το πραγματικό μουσείο μία μέρα».

Σημειώνεται ωστόσο ότι, αν και η εταιρεία δεν έχει γνωστοποιήσει ακόμα πόσα και ποιά μουσεία θα ενταχθούν στο εν λόγω πρόγραμμα, προς το παρόν ο χρήστης δε θα βρει κανένα ελληνικό μουσείο.


Τρίτη, 15 Φεβρουαρίου 2011

Κική Δημουλά: Μια μεγάλη ποιήτρια


Η Κική Δημουλά γεννήθηκε το 1931 στην Αθήνα όπου και ζει. Παντρεύτηκε τον μαθηματικό και ποιητή Άθω Δημουλά, απέκτησε δύο παιδιά, και εργάστηκε ως υπάλληλος στην Τράπεζα της Ελλάδος. Είναι τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από το 2002. Τα θέματα που κυριαρχούν στα ποιήματα της είναι η απουσία, η φθορά, η απώλεια, η μοναξιά και ο χρόνος. Κάτι που χαρακτηρίζει την ποίηση της είναι η προσωποποίηση αφηρημένων εννοιών, και η ασυνήθιστη χρήση των κοινών λέξεων.

Το 1972 τιμήθηκε με το Β΄Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή Το λίγο του κόσμου, το 1989 με το Α΄Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή Χαίρε ποτέ, και το 1995 με το Βραβείο Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών για την συλλογή Η εφηβεία της λήθης. Ακόμη τον Μάρτιο του 2010, με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας, στα πλαίσια της πέμπτης Ευρωπαϊκής Συνάντησης Λογοτεχνίας.

Τα ποιήματα της έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά ,ισπανικά , ιταλικά, πολωνικά, βουλγαρικά, γερμανικά και στα σουηδικά.

Η Κική Δημουλά θεωρείται εξαιρετική ποιήτρια. Στις ομιλίες της συρρέουν οι ακροατές όπως πρόσφατα στο Μέγαρο Μουσικής για να την ακούσουν, ακόμα και οι τηλεοπτικές της εμφανίσεις σημειώνουν νούμερα ακροαματικότητας. Θεωρείται ότι μετά το θάνατο του Ελύτη κανείς άλλος έλληνας ποιητής δεν συνέγειρε τόσους πολλούς όσο εκείνη.

Στην Κική Δημουλά το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου της:

Το υπουργείο Πολιτισμού με τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2010, την τίμησε , δίνοντας της το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας, για το σύνολο του έργου της. Συγκινημένη η ποιήτρια δήλωσε στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων για την βράβευση της: «Θα πω το αυτονόητο. Με τιμά βαθύτατα το μέγεθος αυτού του βραβείου, που μου έχει απονεμηθεί, και ως έννοια, αλλά και σαν απόδειξη της εκτίμησης των μελών της επιτροπής, που ψήφισαν υπέρ αυτού. Τους ευχαριστώ θερμά, έκπληκτη και συγκινημένη»

Η προσφορά της στην ελληνική λογοτεχνία είναι τεράστια και η ίδια έχει αποκτήσει φανατικούς αναγνώστες αλλά και δεκάδες ελληνικές και διεθνείς διακρίσεις.

Συλλογές και κείμενα:

Ποιήματα 1952, ‘Ερεβος 1956, Ερήμην Δίφρος 1958, Επι τα ίχνη 1963, Το λίγο του κόσμου1971, Το τελευταίο σώμα μου 1981, Χαίρε Ποτέ 1988, Η εφηβεία της λήθης 1994, Ενός λεπτού μαζί 1998, Ποιήματα (Συγκεντρωτική έκδοση) 1998, Ήχος Απομακρύνσεων το 2001, Ο Φιλοπαίγμων μύθος 2004 (Ομιλία κατά την τελετή αναγόρευσης της ως μέλους της Ακαδημίας Αθηνών), Εκτός σχεδίου 2005 (πεζά κείμενα), Χλόη θερμοκηπίου 2005, Συνάντηση Γιάννης Ψυχοπαίδης, Κική Δημουλά 2007 ( Ανθολογία με ζωγραφικά σχόλια του Γ. Ψυχοπαίδη), Μεταφερθήκαμε παραπλεύρως 2007.

Παρασκευή, 11 Φεβρουαρίου 2011

Λέτε ψεματάκια;;

Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο εγκέφαλός μας είναι από τη φύση του κατασκευασμένος ώστε να εκφράζουμε την αλήθεια με μεγαλύτερη ευκολία και πειθώ από ότι τα ψέματα.

Όμως Βέλγοι ερευνητές αναφέρουν ότι όσο περισσότερα ψέματα λέει κάποιος τόσο περισσότερο «εκπαιδεύεται», μέχρις ότου κάποια στιγμή φτάνει στο σημείο να μπορεί να ψεύδεται με απόλυτη φυσικότητα και πειστικότητα.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Γκεντ στο Βέλγιο χώρισαν μια ομάδα εθελοντών φοιτητών σε τρεις ομάδες και τους έβαλαν να παίξουν ένα παιχνίδι αλήθειας και ψέματος που είχαν σχεδιάσει οι ίδιοι.

Όσο οι εθελοντές έπαιρναν μέρος στο πείραμα, οι ερευνητές μελετούσαν την εγκεφαλική λειτουργία τους.

Οι ερευνητές προσπάθησαν να διαπιστώσουν αν και τι είδους μεταβολές μπορούν να επέλθουν στην κυρίαρχη φυσική τάση του ανθρώπου που είναι η έκφραση της αλήθειας.

Όπως διαπίστωσαν, ο εγκέφαλος έχει πολύ πιο έντονη δραστηριότητα όταν επιχειρείται να εκφραστεί κάποιο ψέμα απ’ ότι όταν αναφέρεται η αλήθεια αφού θα πρέπει να ξεπεραστούν γνωστικά αλλά και άλλα ανασταλτικά εμπόδια που συνοδεύουν τη διατύπωση ενός ψέματος.

Έτσι, αυτός που λέει ψέματα εγκεφαλικά «κοπιάζει» πολύ περισσότερο απ’ ότι όταν λέει την αλήθεια.

Αυτή η λειτουργία του εγκεφάλου κάνει τον άνθρωπο να δυσκολεύεται όταν πρέπει να πει ψέματα αλλά και το ίδιο το ψέμα να γίνεται ανιχνεύσιμο από τους άλλους.

Οι ερευνητές είδαν ότι ο εγκέφαλος των ατόμων που συνηθίζουν να ψεύδονται αρχίζει σταδιακά να «προσαρμόζεται» και η αρχική καθυστέρηση και δυσκολία που αντιμετωπίζει ο εγκέφαλός τους για να οργανωθεί στη διατύπωση του ψέματος τελικά παύει να υφίσταται.

Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, ο χρόνος αντίδρασης του εγκεφάλου σε εκείνους που έλεγαν την αλήθεια και σε άτομα που λένε πολλά ψέματα είναι ακριβώς ο ίδιος. Με απλά λόγια ο εγκέφαλος «εκπαιδεύεται» και αυτός στο ψέμα και έτσι είναι πιθανό να ξεγελαστεί ακόμη και ένας ανιχνευτής ψεύδους αν το άτομο που εξετάζεται είναι παθολογικός ψεύτης.

Τετάρτη, 9 Φεβρουαρίου 2011

Τα παιχνίδια του Χθες και του Σήμερα

Ένα άλμπουμ παιδικών αναμνήσεων είναι πάντα ένα θέμα πολύ αγαπημένο.
Στιγμές όμορφες σε γειτονιές που μεγαλώσαμε, εκεί που παίξαμε τα πρώτα μας παιχνίδια, εκεί που γνωρίσαμε τα πρώτα φιλαράκια μας και κάναμε τα πιο απίθανα και τρελά μας όνειρα, απεικονίζονται σε ένα τέτοιο φωτογραφικό υλικό του παρελθόντος.

Έτσι βρέθηκα πρόσφατα να κρατώ με συγκίνηση το άλμπουμ των παιδικών αναμνήσεων στα χέρια μου γυρίζοντας δεκαετίες πίσω, αναπολώντας πώς ήταν τότε τα παιχνίδια της εποχής μας, χωρίς τη σημερινή εμπορευματοποίηση. Παιχνίδια όπως το κρυφτό το κυνηγητό, οι βώλοι, τα ξύλινα σπαθιά, αγαπημένο παιχνίδι των αγοριών, παίζοντας και φωνάζοντας στις πλατείες και στις αλάνες, το κουτσό το λάστιχο το σχοινάκι, τα μήλα και τόσα άλλα, που μέσα στην απλότητά τους μας γέμιζαν με ενθουσιασμό, δράση φαντασία και μαγεία
"Τα παιχνίδια είναι μέσο φυσικής και ηθικής ανάπτυξης" λέει ο Karl Groos.
Πολλά τα οφέλη μέσα από το ομαδικό παιχνίδι : μαθαίνουν τα παιδιά μας να κοινωνικοποιούνται, να αγωνίζονται, να συναγωνίζονται, να πειθαρχούν στους κανόνες του παιχνιδιού, να υιοθετούν κοινωνικούς ρόλους, να ασκούν το πνεύμα τους, να συνεργάζονται και να διατηρούν τη φυσική τους κατάσταση.

Σήμερα τα παιδιά μας απολαμβάνουν το παιχνίδι; Χαίρονται και ψυχαγωγούνται όσο τους χρειάζεται;

Σήμερα, δυστυχώς, οι αλάνες της γειτονιάς μας πέθαναν. Αυτές είτε αξιοποιήθηκαν ή βρίσκονται, όσες ακόμα υπάρχουν, σε πρόγραμμα μελλοντικής αξιοποίησης. Αιχμάλωτα πια στις ηλεκτρονικές αλάνες τα παιδιά πιστεύουν ότι ο υπολογιστής τους προσφέρει γνώση και ψυχαγωγία.
Το φορτωμένο πρόγραμμα τους από τα σχολικά μαθήματα και από άλλες επιμορφωτικές δραστηριότητες που τους έχουμε ως γονείς προσθέσει ( μουσική κολυμβητήριο, ξένες γλώσσες, χορό και άλλα ) τα έχουν κάνει να στερούνται και να απολαμβάνουν λιγότερο παιχνίδι. Ο χρόνος τους δεν είναι επαρκής, είναι αναγκαίο, όμως, να ψυχαγωγηθούν αλλά πως;

Η τηλεόραση έχει λάβει ρόλο με παιδικά προγράμματα, κινούμενα σχέδια, βιντεοπαιχνίδια, DVD που συρρικνώνουν την κρίση τους και ακρωτηριάζουν τη φαντασία τους. Βομβαρδισμένα από τις διαφημίσεις της, κολλημένα στο σπίτι με παιχνίδια περιττά τις περισσότερες φορές απομονώνονται, αποξενώνονται, γίνονται παχύσαρκα και υπερκαταναλωτικά.
Οι ουσιαστικές ανάγκες των παιδιών δεν καλύπτονται μέσα από τα πολλά παιχνίδια που μπορεί να τους αγοράζουμε αλλά από το πώς και πόσο ασχολούνται μ’ αυτά.

Μια πρόσφατη παγκόσμια μελέτη σε ερωτήματα που έθεσαν σε παιδιά και γονείς έδειξε ότι το 73% των παιδιών θα προτιμούσαν να παίζουν με τους γονείς τους, το 45% των γονέων πιστεύουν ότι δεν έχουν αρκετό χρόνο για να ασχοληθούν με τα παιδιά τους, το 46% των γονιών νιώθει αισθήματα ενοχής, επειδή δεν ξοδεύουν αρκετό χρόνο μαζί τους.
Το μεγάλο ερώτημα είναι τι μπορούμε να κάνουμε ως γονείς γι’ αυτά;
Συμπαράσταση, παρακίνηση, προώθηση της αυτενέργειας και της πρωτοβουλίας του παιδιού περισσότερη διαλεκτική και συναισθηματική επικοινωνία μαζί τους είναι παράγοντες που θα βοηθήσουν τα παιδιά να βγουν από το αδιέξοδο.
Επιτραπέζια παιχνίδια με τη συμμετοχή των γονιών ή κάθε είδους ομαδικό παιχνίδι θα τους δώσει ευχαρίστηση, υπευθυνότητα, και τόνωση της αυτοπεποίθησης.

Ας τα καλέσουμε να παίξουμε μαζί!